Kiedy literatura stawia pytania. Od problemu do doświadczeń edukacyjnych uczniów

Warsztaty stanowią odpowiedź na kierunek zmian w nowych podstawach programowych, w których podkreśla się znaczenie edukacyjnych doświadczeń o charakterze praktycznym, potrzebę rozwijania na lekcjach kompetencji fundamentalnych i przekrojowych oraz konieczność wzmacniania sprawczości uczniów.

Proponowany model pracy oparty na nauczaniu problemowym (PBL – Problem Based Learning) zakłada przejście od interpretacji tekstu literackiego do działania – projektu, debaty, kampanii społecznej czy inicjatywy uczniowskiej. Punktem odniesienia będą wybrane teksty związane z tematyką przyrodniczą, które otwierają przestrzeń do rozmowy o odpowiedzialności, o relacji człowieka z naturą, o kryzysach współczesności i o indywidualnej sprawczości.

Warsztaty pokazują, jak budować analizę dzieła literackiego wokół realnego problemu oraz jak przekształcać refleksję interpretacyjną w konkretne działania uczniów.

CELE

• Promowanie metody problemowej (PBL) w nauczaniu języka polskiego.
• Tworzenie sytuacji edukacyjnych przechodzących od analizy tekstu do działania uczniów.
• Rozwijanie kompetencji fundamentalnych, przekrojowych oraz umiejętności komunikacji i współpracy.

TREŚCI

• Istota i etapy pracy metodą problemową w edukacji humanistycznej.
• Formułowanie problemów interpretacyjnych na podstawie wybranych tekstów literackich.
• Projektowanie działań uczniowskich o charakterze praktycznym i społecznym.

EFEKTY

Uczestnik:

• potrafi budować analizę dzieła literackiego wokół problemu;
• projektuje działania rozwijające sprawczość uczniów;
• wspiera rozwój kompetencji komunikacyjnych i pracy zespołowej;
• wdraża elementy PBL zgodnie z kierunkiem zmian w podstawie programowej.

Warunki uzyskania zaświadczenia: 

obecność przez minimum 80% czasu trwania spotkania oraz aktywna praca w grupie.

Odniesienie do podstawy programowej: 

odniesienie do zapisów z preambuły postawy programowej w szkole podstawowej.

Cele kształcenia w szkole podstawowej:

• rozwijanie kompetencji, takich jak kreatywność (…);

• rozbudzanie ciekawości poznawczej uczniów oraz motywacji do nauki;
• wyposażenie uczniów w taki zasób wiadomości oraz kształtowanie takich umiejętności, które pozwalają w sposób bardziej dojrzały i uporządkowany zrozumieć świat.

Podstawa programowa z języka polskiego w szkole podstawowej:

• Wyrabianie i rozwijanie zdolności rozumienia utworów literackich oraz innych tekstów kultury.

Kierunek realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2025/2026:

8. Wspieranie aktywności poznawczej i poczucia sprawczości ucznia poprzez promowanie oceniania kształtującego i metod aktywizujących w dydaktyce.